In plaats van een column deze keer een telefonisch interview met Marieke Falkmann, studente bewegingswetenschappen en Nederlands kampioene op de 5000 meter. Lid van Team4Mijl en in die hoedanigheid ben ik 'haar' fysiotherapeut. Eind augustus is ze geblesseerd geraakt aan haar hak (slijmbeursontsteking) en kan sinds een paar weken weer een beetje hardlopen. Als fysio kon ik deze keer weinig voor haar beteken omdat deze blessure alleen geneest met looprust.  
 
Dannie Snijder (DS): Ha Marieke! Hoe is het met je, lang niet gezien?
Marieke Falkmann (MF): Haha, nee gelukkig niet. Ben altijd blij als ik je een tijdje niet zie, want dat is nooit zo'n goed teken hè. Maar gaat goed ik loop weer 4x per week, 1x op de baan en de rest op het gras en op de weg. Lekker hoor na al die tijd weer te mogen lopen.
DS: Vond je het niet leuk dan bij ons op de crosstrainer?
MF: Hou op man na al dat doelloze getrain op fietsen, crosstrainers en in zwembaden is het heerlijk weer eens buiten te lopen, ook al is het dan nat, glad en koud.
DS: Kun je terughalen hoe deze blessure is ontstaan?
MF: Ja, na de NK waar ik de 5000 meter won heb ik nog meer baanwedstrijden gedaan en wat wegloopjes, onder andere de Bommen Berend loop, en daardoor is het waarschijnlijk overbelast. Achteraf stom, maar ja voor de toekomst wel weer leerzaam.
DS: Dit was je 2e echte blessure pas hè?
MF: Ja pas ja...ik loop al hard vanaf mijn 8e en in 2008 ben ik voor het eerst geblesseerd geraakt nadat ik tijdens de Warandecross tegen een blok hout ben gebotst met mijn knie en 2 weken later mee mocht met de EK cross <23 in Spanje. Omdat ik nog pijnklachten had heeft de sportarts (in overleg met mij) er toen een injectie in gezet. Daardoor kon ik toen wel van start maar heb toen zo geforceerd dat ik er daarna een jaar geblesseerd uit ben geweest.
DS: Hoe kijk je daar nu op terug?
MF: Tja, met de kennis van nu had ik dat natuurlijk nooit gedaan, maar ja ik wilde daar zo graag starten dat ik er veel voor over had. Achteraf heeft die keuze wel erg veel impact gehad en dat is dan ook de reden dat ik nu alle tijd heb genomen om deze blessure goed te laten genezen.
DS: Nu heb je ook shockwave therapie gehad toch?
MF: Ja, nadat jij met je echo hebt gekeken en die slijmbeurs constateerde heb ik 2 shockwave behandelingen ondergaan bij de sportpoli van het UMCG. Ik weet niet of het daar sneller door is hersteld. Dat is lastig te zeggen. Het heeft daarna nog vrij lang geduurd voor ik van de pijnklachten af was.  
DS: Wat zijn je sportieve plannen voor 2011?
MF: Ik wil heel graag mijn titel op de 5000 meter prolongeren en train nu rustig door. Eerst de basis weer leggen. Als je er een paar maanden uit bent geweest vind ik het altijd lastig om de juiste timing en coördinatie weer te pakken te krijgen. Ik moet het altijd hebben van hard werken en ben niet zo supergetalenteerd als andere atleten om mij heen. Ik heb nu al weer zin om op trainingskamp te gaan naar Portugal in April. Ga je ook weer mee Dannie?
DS: Ja wat dacht je...nog even terugkomend op je blessure, wat is het vervelendste van zo'n periode?
MF: Vooral dat je uit je dagelijkse ritme raakt van trainen, studeren en rusten. Uiteindelijk werd ik zelfs super lui en hangerig, ook al zou ik druk moeten zijn met alternatief trainen enzo. Ik werd er ook chagrijnig van en had weinig energie. Ik weet nu zeker dat ik niet zonder hardlopen kan.
DS: Misschien leuk voor de Vitalisten, wat zijn je PR's eigenlijk momenteel?
MF: Op de 1000m 2:45, op de 1500m 4:19, op de 3000m 9:13 en op de 5000m 16:18.
DS: Niet slecht voor een studente uit Groningen. Wat zijn je 'maatschappelijke ambities' voor 2011?
MF: Als het goed is ben ik nog een half jaartje bezig voor mijn Master Bewegingwetenschappen en wellicht kan ik daarna door voor een promotieonderzoekplaats. Ik doe nu een leuke stage door mee te werken aan een onderzoek bij de Hanze naar de invloed van stress op blessures, echt iets voor mij dus. Wie weet rolt daar nog een leuke vacature uit. Maar dat we zien we later dit jaar wel, eerst maar eens weer wat wedstrijdjes lopen.
DS: Precies. Nog even een vraag voor de lezers van het EI. Ben jij eigenlijk ook lid geweest van Vitalis?
MF: Nee, wel een keer meegedaan met de Batavierenrace. Maar toen ik lid wilde worden in 2005 vroeg Eddy (Kiemel) me voor Team4Mijl en daar kon ik natuurlijk geen nee tegen zeggen want ik was wel zo ambitieus om te kijken hoever ik als topsportster zou kunnen komen...
DS: Nou best ver toch? Zie je de 5000 meter titel als je sportieve hoogtepunt?
MF: Ja voorlopig...
DS: Heel goed. He, bedankt voor je tijd en hopelijk niet gauw tot ziens…

Eindelijk een thema naar mijn hart in het oosterse themanummer van het ei. Alternatieve therapie, het "EI" van Columbus of kwakzalverEI? Wie het weet mag het zeggen, maar ik heb er wel een mening over.

“Onder alternatieve geneeswijzen vallen alle therapieën, geneesmiddelen en diagnostische handelingen waarvoor geen algemeen aanvaard wetenschappelijk bewijs van geneeskundige effectiviteit geleverd is, en die meestal niet aan medische faculteiten of officieel erkende paramedische opleidingen worden gedoceerd. Deze geneeswijzen worden ook door niet-artsen uitgeoefend. Naast genezing of behandeling van een ziekte kunnen ze ook persoonlijke groei en relaxatie tot doel hebben. De meest bezochte geneeswijzen zijn: homeopathie, acupunctuur, paranormale geneeswijzen, natuurgeneeskunde en antroposofische geneeskunde.” Tot zover wat Wikipedia ervan vindt.

Waar het dus op neer komt is dat alternatieve therapie niet door een arts wordt toegepast en niet (voldoende) wetenschappelijk onderbouwd is. Fysiotherapie wordt niet door Wikipedia genoemd, maar wordt niet door artsen uitgeoefend en is (vaak) niet evidence based. Hmmm, daar gaan we al. Wordt het direct interessant, bedrijf ik alternatieve geneeskunde in mijn praktijk en/of zou ik een kwakzalver zijn? Het is iets wat mij in een recent verleden zo bezig hield dat ik jaren lid ben geweest van 'de vereniging tegen de kwakzalverij', een mooi clubje fundamentalisten bij elkaar. Erg grappig om te lezen hoe het contributiegeld opging aan procedures en rechtzaken tegen Jomanda (inzake overlijden Sylvia Millecam) en andere spirituele geneeskundigen en kwakzalvers.

Na een aantal jaren het gepredik en gefoeter tegen alles wat niet evidence based is, of kan worden, aangehoord te hebben vond ik het wel genoeg: het lidmaatschap is per 1-1-11 opgezegd. Het jaar is dus begonnen met een schone lei. Free your mind en terug naar het gevoel en de energiebanen en drukpunten? Dacht het niet. Maar toch kan het niet zo zijn dat al die therapieën en hun bedrijvers daarvan iets aanbieden of verkondigen wat geen bijdrage zou leveren aan het herstel van hun cliënten,  lees patiënten. Denk maar niet dat de nuchtere medelander zijn of haar zuurverdiende geld uitgeeft aan kwakzalvers die een dienst leveren die totaal geen soulaas biedt. Er moet dus wel degelijk een vorm van succesbeleving zijn, want anders zouden al die therapieën geen bestaansrecht hebben. En toch is er geen wetenschappelijke verklaring te geven voor de werking van o.a. homeopathie, chiropraxie, osteopathie, accupunctuur, reflexzone therapie, shihatsu, Cure-taping, haptonomie,cranio-sacraal therapie etc. (http://alternatieve-geneeswijzen.startkabel.nl/). Hoe is het mogelijk denk je als je die waslijst aan therapieën ziet. De meest steekhoudende verklaring voor de succesbeleving is de aandacht voor de patiënt. Alternatieve behandelaars hebben vaak veel tijd voor hun cliënten, in ieder geval veel meer dan reguliere artsen. Sterker nog, de gemiddelde alternatieveling is afhankelijk van de tijd (en dus geld) van zijn cliënt. Aan aandacht (en dus begrip, medeleven, hoop, begeleiding, empathie) geen gebrek. Alleen al daarvan worden mensen beter, dat is in talloze wetenschappelijke studies aangetoond (dat dan weer wel). Maar wat en hoe er dan daadwerkelijk behandeld wordt doet er niet zo toe. Vergelijk het maar met het kind dat valt en met een pijnlijk lichaamsdeel bij de ouder komt. Uithuilen, begrip, aandacht en een kusje doet dan wonderen. En eigenlijk komt het in mijn ogen bij alternatieve therapieen ook op dat principe neer.

Dan is er nog het alom bekende placebo-effect; beter worden van een 'nepmedicijn'. Nog veel mooier is het necebo-effect, het omgekeerde placebo-effect. Als er tegen mensen gezegd wordt dat een behandeling wel eens pijnlijk kan zijn na afloop, is dat ook vaak zo. Ook als er van een behandeling niet eens sprake is geweest, al dacht de patiënt van wel. Schitterende voorbeelden en verhalen zijn hiervan bekend. Het mooiste voorbeeld vind ik nog altijd het experiment met de verhitte  munt. Een proefpersoon denkt een gloeiend hete munt op z'n arm te krijgen en trekt zijn arm terug die in aanraking is geweest met de (in werkelijkheid) koele munt. Na enige minuten  wordt de huid rood en dik en ontstaat een heuse brandblaar. Fysiologisch onmogelijk en toch aantoonbaar echt gebeurd. De kracht van het (onbewuste) centraal zenuwstelsel is blijkbaar zo groot dat het dit soort processen in werking zet. Als iemand dus heel erg gelooft in de werking van een therapie of de kracht, kennis en kunde van de therapeut zijn er 'wonderbaarlijke' genezingen mogelijk. Door middel van de huidige inzichten  nog niet te verklaren, maar mijns inziens is de kennis van het menselijk brein over een aantal jaren zo vergroot dat dit soort processen en dus ook de daadwerkelijke werking van alternatieve therapieën verklaarbaar wordt.

Samenvattend; alternatieve therapieën helpen patiënten vaak tijdens hun genezing maar de werking berust op hele andere principes dan de behandelaren vaak willen doen geloven. De ethische kwestie in deze laat ik graag aan anderen over...

Dannie Snijder

Fysiotherapeut/echografist fysiosportief

www.fysiosportief.nu